De maand december kan voor hoogsensitieve kinderen en tieners een uitdaging zijn. De feestdagen brengen een overvloed aan prikkels met zich mee, van felle kerstverlichting en drukke winkels tot feestelijke bijeenkomsten en onverwachte veranderingen in routine. Deze festiviteiten kunnen overweldigend zijn voor kinderen die van nature gevoeliger zijn voor omgevingsfactoren. Wat voor anderen een tijd van gezelligheid en vreugde is, kan voor hoogsensitieve kinderen juist stress en vermoeidheid veroorzaken. Leidend tot overprikkeling en boze buien of intense tranen.
Sinterklaas
Voor veel kinderen is het Sinterklaasfeest een van de hoogtepunten van de maand december, maar voor hoogsensitieve kinderen kan de spanning vooraf juist een bron van stress zijn. De verwachting van cadeaus, het geheimzinnige karakter van Sinterklaas, en de druk om ‘braaf’ te zijn kan intens voelen. Het idee dat Sinterklaas alles weet kan angstig maken, vooral voor kinderen die gevoelig zijn voor onzichtbare, maar voelbare druk. Het verlangen om het goed te doen voor de goedheiligman kan zo sterk zijn, dat het een extra laag van spanning toevoegt. Dit kan zich uiten in piekeren, terugtrekken of zelfs boosheid als het gevoel van controle verloren gaat.
Schooldagen
December is een maand vol feestelijke activiteiten op school: sinterklaasvieringen, kerstknutselen, kerstdiner en vaak ook andere speciale evenementen. Voor hoogsensitieve kinderen is deze opeenstapeling van nieuwe gebeurtenissen vaak te veel. De voortdurende veranderingen in hun dagelijkse routine, de druk om mee te doen aan allerlei festiviteiten en de prikkels van andere kinderen kunnen hen snel overweldigen. Bijvoorbeeld, de hele dag gekleed in een verkleedoutfit voor het sinterklaasfeest kan hun gevoel van comfort verstoren, terwijl ze tegelijkertijd zich bewust zijn van de spanningen in de klas. Het voelt misschien alsof ze constant ‘aan’ moeten staan, zonder de tijd om op adem te komen. Voor hoogsensitieve tieners zijn de veranderingen in het lesrooster al lastig, als daar ook nog toetsen en deadlines bij komen, geeft hen dit veel stress.
Spanningen tijdens de Kerstdagen
De Kerstdagen brengen veel sociale bijeenkomsten met zich mee: familiediners, kerstborrels en bezoeken aan vrienden of kennissen. Voor hoogsensitieve kinderen kan dit bijzonder stressvol zijn, vooral wanneer er onderlinge spanningen of ongemakkelijke dynamieken in de familie spelen. Kinderen kunnen deze subtiele spanningen voelen, zelfs als volwassenen proberen ze te verbergen. Dit kan voor hoogsensitieve kinderen erg verwarrend zijn, omdat ze niet altijd kunnen plaatsen waar de spanning vandaan komt. Ze kunnen zich snel ongemakkelijk of verdrietig voelen en hun reactie kan variëren van terugtrekken tot emotionele uitbarstingen.
Extra sociale druk
Bij hoogsensitieve tieners kan er nog extra sociale druk ontstaan, omdat zij naast hun familie ook erg gericht zijn op hun vriendengroep. Via sociale media krijgen ze veel ‘normen’ mee over hoe een perfecte Kerst eruit moet zien…. van het kersteten tot het uitpakken van cadeaus en de algehele sfeer. Hoogsensitieve tieners kunnen zich extra druk opleggen om deze hoge verwachtingen waar te maken. Ze kunnen bijvoorbeeld het gevoel hebben dat ze niet mogen falen in het maken van een perfecte kerstoutfit, het kopen van het juiste cadeau of het naleven van een bepaald beeld van de perfecte kerst. Deze druk kan hen onzeker maken, vooral als de realiteit van de feestdagen niet voldoet aan wat ze zien op sociale media.
Emoties
Alle stress en spanningen ontladen zich tijdens de decembermaand regelmatig in een woede-aanval of een huilbui. Je hoogsensitieve kind kan een heel drama maken van een klein dingetje dat verkeerd is gegaan. Weet dat het meestal niet zozeer dat specifieke punt is, maar een optelsom van alle spanningen en stress. Ook het gevoel dat anderen hem niet begrijpen kan tot heftige emoties leiden. Juist in deze periode van gezelligheid en verbinding kan je hoogsensitieve tiener zich opeens heel eenzaam voelen. Intense emoties tijdens de feestmaand komen dus veel voor onder hoogsensitieve kinderen en tieners.
Tips voor ouders:
Wat kan je als ouder doen om de decembermaand prettiger te maken voor je hoogsensitieve kind?
- Voorbereiden
Vertel je kind van te voren wat er allemaal staat te gebeuren. Welke bijzondere dagen komen eraan op school? Wat gaat er precies gebeuren? Wie zijn er? Wat verwacht je van je kind?
Je kind heeft daardoor op het moment zelf minder tijd nodig om om te schakelen en ervaart meer rust in zijn hoofd. - Routine aanhouden
De routines geven je hoogsensitieve kind houvast. Probeer de vaste momenten ook tijdens de Kerstvakantie zoveel mogelijk hetzelfde te laten zijn. Het tv-momentje in de ochtend. Voorlezen in de avond. Sla dit juist in deze bijzondere tijd niet over. Het voelt soms als extra tijd, maar die win je absoluut terug doordat je kind niet overstuur raakt op het moment dat het zou moeten slapen. - Rust
Plan voldoende rust in voor je kind. Zorg dat inspanning afgewisseld wordt met ontspanning. Voor hoogsensitieve tieners is het heel fijn dat ze ook tijd alleen kunnen nemen. Omdat ze nog eens extra gericht zijn op de sociale groep, hebben ze daar ook echt oplaadtijd van nodig. Even niet bezig zijn met anderen, maar met iets wat ze zelf fijn vinden. Zoals muziek luisteren, tekenen of journaling. Geef ze ook de ruimte om voordat school weer begint, hun eigen activiteiten te plannen. - Samen doen
Laat je kind helpen bij het voorbereiden van de verschillende festiviteiten. Dat geldt natuurlijk alleen als je kind als hersteltijd heeft gehad. Maar als je kind of tiener meehelpt, bevordert dit zijn gevoel van controle en betrokkenheid. Een jonger kind is vaak trots op wat het zelf heeft gedaan. Een tiener vindt het fijn als iets op zijn manier is gedaan en haalt daar voldoening uit. - Begrip
Emotionele uitbarstingen zijn zwaar voor het gezin, maar het is eigenlijk heel logisch dat een hoogsensitief kind af en toe overloopt van emoties. Laat blijken dat je je hoogsensitieve kind of tiener begrijpt en dat die emoties erbij horen. Als je ruimte geeft aan intense gevoelens, kan er ook weer eerder rust in lijf en hoofd ontstaan.
Met een beetje voorbereiding en aandacht kan je ervoor zorgen dat de feestdagen voor jouw hoogsensitieve kind en tiener een stuk aangenamer worden. En dat het echt een maand van verbinding en verwondering wordt.