Waar eindig ik en begin jij? De grens tussen jouw gevoel en dat van een ander
Als hoogsensitief persoon voel ik dingen, niet alleen mijn eigen dingen, ook die van jou, van de kat, van de spanning die in een kamer hangt nog voordat iemand iets gezegd heeft. Dat is niet iets bijzonders, ik denk dat veel mensen dit op hun eigen manier herkennen. De uitdaging is niet dat ik te veel voel. De uitdaging is dat ik vaak niet meer weet van wie het gevoel is dat ik voel. Is dit mijn onrust, of heb ik die zojuist overgenomen van jou? Ben ik boos, of voel ik jouw irritatie alsof het de mijne is? Die vraag, waar eindig ik en waar begin jij, is misschien wel de grootste dagelijkse puzzel van het hoogsensitieve leven. De laatste tijd ben ik hier bewuster mee bezig, en onderzoek ik actief wat van mij is en wat van de ander. Herken jij dit ook?
Als kibbelende woorden mijn lijf binnendringen
Ik voel het bijna meteen. Ik kom ergens op bezoek, rustig, met een goed gevoel. En dan gebeurt het. Twee partners die elkaar een beetje afkatten. Niet eens heftig, een scherp woord hier, een zucht daar, wat gedoe over wie nou wat had moeten doen. Voor de mensen zelf valt het misschien nauwelijks op. Voor mij is het alsof mijn lijf ineens meer op scherp staat. Binnen enkele seconden voel ik de spanning in mijn lijf. Wat mij het meest verbaast, is dat ik soms ook scherper reageer dan ik eigenlijk van plan was, terwijl ik nog geen kwartier eerder in alle rust en met een goed gevoel was binnengekomen. Het is niet mijn ruzie. Het zijn niet mijn woorden. En toch neem ik emoties en spanning over die niet van mij zijn. Het is me steeds duidelijker geworden dat mijn zenuwstelsel soms geen onderscheid maakt tussen spanning die ik waarneem en spanning die ik zelf voel.
Mijn kater, zijn ongemak, mijn maag
Mijn kater werd onlangs behoorlijk ziek, misselijk, een blaasontsteking, verstopping. Het werd zo ernstig dat we met spoed naar de dierenarts moesten. Terwijl ik daar zat, in die wachtkamer, met hem angstig en ongemakkelijk in zijn mand, merkte ik iets wat ik inmiddels wel vaker heb meegemaakt, maar wat me toch weer verraste door de intensiteit ervan: ik kreeg zelf ook last van mijn maag, misselijk en dat dagen duurde. Geen inbeelding, geen meeleven in de gebruikelijke, zin van het woord, maar een echt fysiek gevoel van onbehagen in mijn eigen lijf, alsof zijn misselijkheid via een onzichtbare lijn rechtstreeks bij mij terechtkwam.
Een stap achteruitzetten
De laatste tijd let ik bewuster op het verschil tussen dicht op de situatie zitten en er even afstand van nemen. Zit ik er middenin, dicht op de ander, dicht op het gebeuren, dan is het net alsof ik erin word meegezogen. Het gevoel voelt dan groot en dringend, alsof het helemaal van mij is. Daarom oefen ik de laatste tijd met iets anders, een stap achteruit doen, letterlijk of figuurlijk, en mezelf observeren in plaats van alleen maar te voelen. Wanneer ik mezelf en het gevoel van een afstandje bekijk, dan merk ik vaak dat het bij mij helemaal niet zo intens is als het leek, en dat het dus meer van de ander komt dan dat het echt van mij is. Dat is voor mij een van de belangrijkste ontdekkingen geworden, de mate van intensiteit is zelf al een aanwijzing. Voel ik iets heel sterk zodra ik dichtbij de ander ben, en wordt het veel rustiger zodra ik letterlijk een pas naar achteren zet, dan is dat vaak een teken dat ik iets heb overgenomen. Het lukt niet altijd meteen, en soms zie ik pas achteraf wat er gebeurde. Maar het is een proces, ik leer stap voor stap herkennen wanneer ik middenin zit, en wanneer ik de ruimte neem om even te observeren.
Tips voor oefenen met onderscheid maken
- Doe een korte lichaamscheck voor het moment. Sta voordat je ergens naartoe gaat even stil bij hoe je je voelt: rustig, licht, ontspannen? Dat is jouw nulpunt. Merk je later dat je lijf verandert, gebruik dat nulpunt dan als referentie, zo zie je makkelijker dat de verandering van buitenaf kwam, niet van binnenuit.
- Zet letterlijk of figuurlijk een stap achteruit. Voelt iets groot en dringend aan, probeer jezelf dan even van een afstandje te bekijken, alsof je toeschouwer bent in plaats van deelnemer. Wordt het gevoel dan rustiger, dan is dat vaak een teken dat het meer van de ander kwam dan van jou.
- Benoem in gedachten: dit is niet van mij. Simpel, maar het werkt verrassend goed. Het creëert een klein moment van bewustzijn tussen de prikkel en je reactie, waardoor je niet automatisch meegesleurd wordt in andermans emotie.
- Adem er rustig doorheen. In plaats van een gevoel weg te duwen, help je jezelf vaak meer door er even bewust ruimte voor te maken: een paar diepe ademhalingen, je voeten voelen op de grond, zodat het gevoel kan bewegen in plaats van vast te blijven zitten.
- Bouw bewust een moment van afstand in. Gun jezelf na een intensief bezoek, een spannend telefoontje of een moeilijke situatie met een dierbare of huisdier een korte pauze: alleen zijn, even niets, een wandeling.